SOAL LATIHAN BAHASA DAERAH KELAS 9, 2012

 

SOAL LATIHAN UJIAN SEKOLAH BAHASA JAWA KELAS 9

 

 

Wacan 1

 

Pakaryan lan Yasane Kanjeng Sunan Kalijaga

 

Minangka Mubaligh, Kanjeng Sunan Kalijaga banget Terkenal ing tengahe masyarakat, Kanjeng Sunan Kalijaga olehe dakwa nlasak padesan, malah sok mlebu – metu kutha luwih-luwih ing kalangane wong cilik, jalarang kanjeng Sunan pinter olehe nyedaki wong cilik nganggo mangewu cara, malah ora mung wong cilik kanjeng Sunan ugo pinter srawung marang pejabat negara. Kanjeng Sunan kejaba minangka politikus uga ahli ahli tasawuf lan filusuf mulane kaum ningrat lan sarjana pada hormat jalaran kanjeng Sunan pancen gedhe rasa toleransi-ne marang sapa wae.

                Kanjeng Sunan Kalijaga ora mung mubaligh nanging uga budayawan kususe budaya jawa, ing antarane tinggalan yasan kang tekan jaman saiki isih lumaku lestari :

  1. Busana

Ya Kanjeng Sunan Kalijaga kang ngawiti nyipta ageman (klambi) ”Taqwa” kang banjur disempurnakake nganggo aksesoris kayadene daster, nyamping lan keris dining Sultan Agung lan Sultan Hamengubuwono I

  1. Tembang

Jaman saiki kita mengerteni sapirang-pirang tembang jawa, ya kanjeng Sunan Kalijaga iku kang nyipta tembang Dhandhang gula Semarangan.

Solichin Salam ing bukune ”sekitar Wali Sanga” nerangake yen sapa kang sejatine nyipta kidung ”ilir-ilir” iku Sunan Kalijaga apa Sunan Bonang miturut kalawarti (surat kabar) Suara merdeka yen kang Nyipta Ilir-ilir iku Sunan Kalijaga.

  1. Seni Gamelan

Kanjeng Sunan Uga nyiptakake gamelan gong sekaten, kenong saron, kendang, lan kempul

  1. Masjid lan swara kenthongan bedug

Kanjeng Sunan uga nate paring dhawuh marang Kanjeng Sunan Pandanarang supaya gawe bedhug lan kenthongan kanggo nglumpukake wong supaja sholat berjamaah ing Masjid.

         

  1. Kanjeng Sunan Kalijaga miturut cerito ing dhuwurr dadi Mubaligh. Mubaligh artine ….
    1. Wong sing nyebarna shodaqoh
    2. Wang sing nyebarna Agama Islam
    3. Wong sing nyebarna warta
    4. Wong sing nyebarna kabudayan

 

  1. Kanjeng Sunan Kalijaga terkenal ana ing tengahe masyarakat jalaran kanjeng Sunan duweni kaluwihan yaiku ….
  2. Pinter Dakwah                   
  3. Nyedaki wong cilik
  4. Minangka Pilitikus   
  5. Ilmu tasawuf

 

 

 

  1. Para Wagig winasis lan Sarjana pada hormat marang Sunan kalijaga. amargi Sunan duweni gedhe
  2. Rasa gumedhene    
  3. Rasa hormate
  4. Rasa surasane         
  5. Rasa toleransine

 

  1. Sakliyane wong cilik kanjeng Sunan Kalijaga uga srawung marang ….
  2. a.     Para pejabat negara    
  3. Para pedagang
  4. Para tani                      
  5. Para prajurit

 

  1. Kanjeng Sunan Kalijaga ora mung mubaligh nanging uga …
  2. Pedagang             
  3. Budayawan     
  4. Pejabat Negara       
  5. Tani

 

  1. Salah sijine tinggalan yasane kanjeng Sunan Kaligaja yaiku …
    1. Masjid Ampel     
    2. Tembang Astaghfirullah
    3. Busana Taqwa    
    4. Gamelan rebab

 

  1. Sejatine tembang ilir-ilir iku sing nyipta Sunan kalijaga miturut buku ”Sekitar walisanga” sing disusun dening….
    1. Abdul Salam        
    2. Solichin Salam
    3. Solichin Salim     
    4. Emil Salim

 

  1. Gamelan Sing dudu ciptakane Sunan Kalijaga yaitu
    1. Gong sekaten      
    2. Kempul
    3. Saron                  
    4. gender

 

  1. Sing dhawuhi Kanjeng Sunan Kalijaga gawe bedug dan kenthongat ing Masjid yaiku …
  2. Sunan Bonang      
  3. Sunan Drajat
  4. Sunan Giri             
  5. Sunan Pandanarang

 

  1. Tujuwane gawe bedhug lan kenthongan ing masjid yaiku kanggo …
  2. Ngembangake kesenian jawa
  3. Ngelestarekake seni gamelan
  4. Nglumpukake para tani
  5. Nglumpukake wong supaya sholat

 

  1. Sunan Kalijaga banget Terkenal.Terkenal iku basa liya, basa jawane yaiku ….
  2. Kondang kumandan
  3. Kondang kaloka
  4. Kondangsari
  5. Kondangan
    1. Tembung ing basa jawa kaperang dadi loro yaiku
      1. Tembung lingga lan lingoan
      2. Tembung lingga lan andhahan
      3. Tembung pangaksami lan lingga
      4. Tembung salinswara lan lingga

 

  1. Ing ngisor iki sing dudu tembung lingga yaiku …
    1. Sepeda
    2. Cilik
    3. Kesusah
    4. Kabegjan

 

  1. Sakjroning wawanrembug, wong sing dadi punjering pitakon diarani ….
    1. Tujuwan
    2. Informasi
    3. Narasumber
    4. Wong ahli

 

  1.  (1) Bocah sing isih cilik  kuwi balunge atos debog.

(2) Delengen adhikmu sing lemu kae, anggone mlayu benho lampah 

Tembung atos debog lan banjo tampah jroning ukara ing dhuwur diarani

  1. Entar
  2. Saloka
  3. Sanepa
  4. Paribasan

 

  1. Kanggo gandakake utawa nyanepani barang sing bobote entheng  banget nggunakake sanepa …
    1. Bobote abot wesi
    2. Bobote abot kapuk
    3. Bobote agal glepung
    4. Bobote abot klentheng

 

  1. Antarane keluargaku lan keluargamu kuwi nganti saiki pasrawungane renggang gulo kumepyur.Tembung renggang gula kemepyur tegese ….
    1. Ora seneng banget
    2. Katon raket banget
    3. Katon ora raket
    4. Tansah memungsuhan

 

  1. Ukara-ukara ing ngisor iki sing gunakake sanepa yaiku ….
    1. Bocah kuwi cahyane katon abang dluwang
    2. Anggonku ngomong mung abang lambe
    3. Aku saiki wis mati rasa, wis ora bbisa ngrasakake
    4. Kena apa kowe kok mung ngrabekake sikut

 

  1. Babagan sing kudu di gatekake nalika macakake wacan kanggo wong liya yaiku ….
    1. Pakecapan, panganan, sandangan
    2. Pitakon, uleman, sanggahan
    3. Pakecapan, intonasi, ekspresi
    4. Ekspresi, uleman, intonasi

 

  1. Desa Tanjungbuni kalebu wilayah pesisir sing dununge 45 Km saka punjere kuta Bangkalan.Tegese dununge yaiku ….
    1. Adohe
    2. Mlakune
    3. Jarake
    4. Panggonane

 

  1. Gara-gara industri batik dadekake daerah iku kawentar nganti tekan ngendi-ngendi, tegese kawentar yaiku …
    1. Rame banget
    2. Kondhang kaloka
    3. Punjer pamerintahan
    4. Kabegjanan

 

  1. Maca kanthi swara seru lan cetha lumrahe katujokake kanggo ……
    1. Pawartan lan sesorah
    2. Pawartan lan kasedihan
    3. Sesorah lan pandonga
    4. Kasepakatan lan pangarep

 

  1. Layang pribadi kapereang dadi loro yaiku ….
    1. Resmi lan Ora resmi
    2. Layang lan ulem
    3. Resmi lan baku
    4. Pawartan lan ulem

 

  1. Ing ngisor iki sing dudu jenise layang yaiku ….
    1. Layang ulem
    2. Layang kitir
    3. Layang lelayu
    4. Layang kangen

 

  1. Layang sing digawe karo wong sing duweni gawe diarani layang …
    1. Ulem
    2. Kitir
    3. Lelayu
    4. Kiriman jangkep

 

  1. Layang sing isine ringkes sing mung ditulis ing sakduwuring dluwang diarani layang …
    1. lelayu
    2. Kitir
    3. Ulem
    4. Kiriman jangkep

 

  1. Ing babagan gawe layang ana adangiyah sing tegese …
    1. Panutup
    2. Isi laying
    3. Salam pambuka
    4. Pambuka

 

  1. Nalika nulis layang marang kanca prayogane gawe basa jawa …
    1. Ngoko
    2. krama
    3. Ngoko lugu
    4. Kromo inggil

 

  1. Jenise tembung ing basa jawa dibedakake dadi ….
    1. Loro tembung
    2. Telung tembung
    3. Papat tembung
    4. Sedhasa tembung

 

  1. Ing ngisor iki sing kalebu tembung aran (kata benda) yaiku ….
    1. Ilang
    2. Mumet
    3. Omah
    4. Sepi

 

  1. Ing ngisor iki sing ora kalebu ing tembung kaanan (kata sifat) yaiku …
    1. Sugih
    2. Beja
    3. Rada tuwa
    4. Kapisan

 

  1. Ing ngisoir iki sing kalebu tembung pitakon yaiku …
    1. Ibu lagi  masak rawon gawe maem tamu.
    2. Obat kuwi regane larang opo ora
    3. Tuku jajan oleh telu
    4. Sanajan ora tresno

 

  1. Ing ngisor iki sing kalebu tembung wilangan yaiku ..
    1. Nangis
    2. Sawindu
    3. Sakarep
    4. Seumpama

 

  1. Ibu tindak menyang pasar. Tembung kacetak miring diarani tembung …
    1. Aran
    2. Kriya
    3. Kaanan
    4. Panyilah

 

  1. Ing ngisor iki kang mujudtake adangiyah kang paling trep kanggo anak marang wong tuwa yaiku ….
    1. Kanggo wong tuwaku sing tak tresnani
    2. Ingkang sembah pangabekti kula
    3. Salam taklimku
    4. Ingkang salam

 

  1. Sawetawis cekap semanten rumiyin ingkang saged kula aturaken ing serat punika, sanes wekdal saged dipun sambut malih. Bokbillih wonten kalepatan kulo nyuwun agunging pangaksami. Perangane layang ing ngarep diarani …
    1. Adangiyah
    2. Isine layang
    3. Panutupe layang
    4. Bebukane layang

 

  1. Irah-irahan film sing lagi kondhang kaloka yaiku Tresno Sudra, tegese irah-irahan yaiku ….
    1. Ceritane
    2. Judule
    3. Pemaine
    4. Sutradarane

 

  1. Inti utawa pokoke  dhialog bisa di temtokake tanda ing ngisor iki kajaba ….
    1. Dadi bongkot utawa pokoke dialog
    2. Dadi bagian kang utama
    3. Dibolan–baleni anggone nyebutake
    4. Mesti ing sisih ngarep wacan

 

  1. Seni kentrung tansah kudu di uri-uri kaanane. Diuru-uri tegese …
    1. Di catet pangubahe
    2. Di lestarekake
    3. Di apalake
    4. Di ubah anane

 

  1. Maca kanti tujuan mahami isi wacan kanthi  setiti diarani maca …
    1. Memindai
    2. Intensif
    3. Ekspensif
    4. Ekstensif

 

  1. Ukara sing paling trep gawe mertamu yaiku …
    1. Nyuwun sewu badhe manggihi Dani
    2. Bapak badhe ketemu Pak Lurah
    3. Madosi Pak Lurah opo wonten
    4. Opo Pak Lurah wonten

 

  1. Aku punya keinginan menjadi Kapolri

Ukara ing dhuwur yen diowahi dadi ukara dadi kromo alus yaiku …

  1. Kulo gadhah pangemutan dados Kapolri
  2. Kulo nduwe pengen dadi Kapolri
  3. Aku nduwe karep dadi Kapolri
  4. Kulo pengen dadi Kapolri

 

  1. Ing  ngisor iki ukara sing paling trep digawe pacelaton karo wong sing wes dikenal yaiku …
    1. Dhek wingi sampeyan dateng pundi
    2. Dek ingi awakmu nang endi
    3. Sejatine wingi dating pundi
    4. Panjenengan dhek wingi tenpundi

 

  1. Ukara sing paling trep yen digawe ngakhiri  pacelaton yaiku ….
    1. Nyuwun sewu
    2. Njekethek
    3. Ewodhene
    4. Matur suwun

 

  1. Yen awakedewe adus mangka bapak……ukara sing trep gawe ngisi ceeg-ceceg yaiku …
    1. Sare
    2. Siram
    3. Maos
    4. Sulaya

 

  1. Bocahn iku pawakane dhuwur kencur.tegese dhuwur kencur yaiku ….
    1. Lemu banget
    2. Pendhek banget
    3. Kuru banget
    4. Resik banget

 

  1. Utange ora wulu kucing, duweni teges yaiku …
    1. Utange kewan
    2. Utange wong liyan
    3. Utange akeh gak kewetung
    4. Utangi sitik gak kewetung

 

  1. Raden Janaka tatune arang krangjang. Arang kranjang tegese …
    1. Tatune akeh banget
    2. Tatune getih banget
    3. Tatune jarang banget
    4. Tatune ono ing sikil

 

  1. Paragane angka”1996” yen di ucapake gawe basa krama alus yaiku …
    1. Setunggal ewu sewu sanga
    2. Setunggal ewu sangangatus enem
    3. Setunggal ewu atos enem
    4. Setunggal ewu enem atos sewu

 

  1. Sakwise ditinggal ibune, bocah iku dadi mbisune. Tegese mbisuni yaiku
    1. Rame
    2. Sedih
    3. Meneng
    4. Seneng

 

  1. Wesi iki abote abot kapuk. Tegese abot kapuk yaiku …
    1. Gak krasa
    2. Abot banget
    3. Rada abot
    4. \abot enteng

 

  1. Wedusku manak dadi lima. Dhasanamane manak yaiku …
    1. Semanak
    2. Mbabar
    3. Sewu
    4. Bapak

 

  1. Tembung ”nlasak padesan” tegese …
  2. Wong ndesa
  3. Saba desa
  4. Saka kutha nang desa
  5. Senengane nang desa

 

  1. Tembung ”mangewu cara”  tegese …
  2. Nggoleki cara        
  3. Akeh wicarane
  4. Akeh carane          
  5. Seneng wicara

 

  1. Isih lumaku lestari. Tembung ”lumaku” iku tembung linggane ….
  2. Lelaku                  
  3. Maku
  4. Mlaku                   
  5. laku

 

  1. ”Sapirang-pirang” basa kramane ….
  2. Sedayanipun        
  3. Katha-kathahe
  4. Sekathahipun        
  5. Kathah sanget

 

  1. Tembung ”tumuju” iku wujude tembung andhahan sing entuk seselan arupa ….
  2. um  
  3. tum     
  4. Mu      
  5. u

 

  1. Ganti rugi duwet kontan. Kontan tegese ….
    1. Sanalika              
    2. Sawengi
    3. Samanko              
    4. Sadalu

 

  1. ”Pangungsen” tegese panggonan ….
  2. Ngangsu              
  3. Ngasoh
  4. Ngungsi              
  5. Ngeses

 

  1. ”Mbuntut ula” tegese ….
  2. Buntute ula          
  3. Buntute dawa
  4. Buntute kaya ula  
  5. Dawa banget

 

  1. ”Trek-trek pada kandheg lakuke” Kandek lakune tegese ….
  2. Pada mlaku           
  3. Mlaku-mlaku
  4. Bisa mlaku          
  5. Ora mlaku

 

  1. Warga Tangulangin ngamuk kanti cara nutup dalan. Ukara iki nduweni jejer yaiku …
  2. Ngamuk                        
  3. kan
  4. Warga Tangulangin      
  5. dalan

 

  1. Aku dikongkon ibu tuku tiket. Tembung sing dicap kandel kuwi ngoko lugu, yen diowahi dadi tembung ngoko andhap, yaiku ….
  2. Dikengken        
  3. dikon
  4. dipun utus            
  5. diutus

 

  1. Anak polah bapak kepradah. Tegesé paribasan iki, yaiku….
  2. wong tuo njaluk wuruk marang wong enom
  3. anak sing seneng nglarani atine wong tuo
  4. wong tuo nemu reribet marga saka polahé anak
  5. polahé wong tuo ditiru karo anaké

 

  1. Biyen ing Ssekolahan  durung ana koperasiné, nanging … wis ana.
  2. sesuk                 
  3. kapan-kapan
  4. wingi                   
  5. saiki

 

  1. ”Ibu tuku gula abang” yen dikramakake dadi ….
    1. Ibu tumbas gula abrit
    2. Ibu tumbas gendis abrit
    3. Ibu tumbas gendis abang
    4. Ibu tuku gendis abrit

 

  1. Sing diarani tembung lingga, yaiku ….
  2. tembung loro kang padha linggané
  3. tembung lingga kang saperangan swarané owah
  4. tembung sing durung owah saka asalé
  5. tembung sing wis owah saka asale

 

  1. Amir nggujen ketingalan wajane”  basa ngokone yaiku ….
  2. Amir nangis ketok matane
  3. Amir nangis ketok untune
  4. Amir ngguyu ketok lambene
  5. Amir ngguyu ketok untune

 

  1. ”Sapa sing mangan segaku” basa kramane yaiku …
  2. Sinten ingkang dahar menika
  3. Sinten ingkan dahar sekul menika
  4. Sinten ingkang dahar sekul kula
  5. Sinten ingkang ngunjuk menika

 

  1. Panggone grajakan sewu kuwi dhuwur banget, kasak baleni dhuwur yaiku
    1. Asor
    2. Emut
    3. Pendhek
    4. Cekak